Eğitim merkezi

DeepGPR'yi adım adım öğrenin

İlk koordinatınızı girmekten PDF raporu almaya kadar her adım, her ekran ve her terim burada. Jeofizik bilgisi gerekmez; arkeolog, mühendis, öğrenci ya da meraklı herkes için yazıldı.

Hemen analiz başlat≈ 15 dk okuma · 42 terim açıklaması

01

DeepGPR nedir?

DeepGPR, Dünya üzerindeki herhangi bir noktanın yüzeyini ve yer altını, kazı yapmadan ve sahaya gitmeden önce incelemenizi sağlayan bir ön etüt platformudur. Uydulardan, yükseklik modellerinden, manyetik alan haritalarından ve toprak veritabanlarından gelen ölçülmüş veriyi tek ekranda birleştirir, yorumlar ve herkesin anlayacağı bir dile çevirir.

Ne yapar?

  • Seçtiğiniz kare alanın yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsünü ve 3D arazi modelini hazırlar.
  • Yüzeydeki höyük, duvar izi, hendek, ekin izi gibi insan yapımı izleri bulur ve haritada işaretler.
  • Manyetik alan, toprak, nem ve kaya bilgisinden olası gömülü hedefleri ve derinliklerini tahmin eder.
  • Sahaya hangi cihazla, nasıl gidilmesi gerektiğini önerir; sonuçları PDF rapora dönüştürür.

Ne yapmaz?

  • Yer altını fotoğraf gibi göstermez; uzaktan veri ipucu verir, kesin kanıt sahada ölçümle elde edilir.
  • Define, altın ya da metal yeri bulmaz; amaç bilimsel ön etüt ve kültür varlığının korunmasıdır.
  • Kazı izni yerine geçmez. Türkiye'de izinsiz kazı 2863 sayılı Kanun'a göre suçtur.

Kimler için?

  • Arkeologlar ve yüzey araştırması ekipleri: alan seçimi, ön değerlendirme, rapor.
  • Jeofizik ve jeoloji uzmanları: GPR/manyetometre etüdü planlama, saha verisini bindirme.
  • Mühendis, müze, belediye ve öğrenciler: bir arazinin geçmişini ve riskini hızlıca anlama.

Bir analizin yolculuğu

  1. 1

    Konum

    Haritadan, yer adından ya da koordinatla bir nokta seçersiniz.

  2. 2

    Veri toplama

    Uydu, yükseklik, manyetik, toprak ve iklim verileri o alan için indirilir.

  3. 3

    Hesaplama

    Mikro-rölyef, bitki indeksleri, anomaliler ve derinlik modeli hesaplanır.

  4. 4

    Yorum

    İzler bir arkeolog gözüyle tek tek değerlendirilir.

  5. 5

    Sonuç

    Potansiyel puanı, harita, 3D model, saha planı ve PDF rapor hazırdır.

02

İlk analiziniz

Bir analiz, seçtiğiniz noktayı merkez alan kare bir alanın taranmasıdır. Aşağıdaki altı adımı izleyerek ilk analizinizi birkaç dakikada başlatabilirsiniz.

  1. 1

    Hesap oluşturun ve giriş yapın

    Sağ üstteki “Hesap oluştur” düğmesiyle kaydolun. Giriş yaptıktan sonra “Panelim” sayfası açılır; kredi bakiyeniz ve geçmiş analizleriniz burada görünür.

    İpucuTelefonda kullanacaksanız siteyi ana ekrana ekleyin; uygulama gibi tam ekran açılır.
  2. 2

    Kredi bakiyenizi kontrol edin

    Yeni analiz ücreti: 1 kredi. Tamamlanmış bir analizi yeniden açmak, sekmeler arasında gezinmek ve rapor almak ücretsizdir. Analiz teknik bir nedenle başarısız olursa harcanan kredi otomatik iade edilir.

  3. 3

    “Yeni analiz” ekranını açın

    Panelde “Analize başla” düğmesine (telefonda alt menüdeki “Yeni analiz” sekmesine) dokunun. Solda ayarlar, sağda büyük bir harita açılır.

  4. 4

    Konumu belirleyin

    Yer adı arayın, koordinat yapıştırın, haritaya tıklayın ya da “Konumumu kullan” ile bulunduğunuz noktayı seçin. Seçilen nokta haritada turuncu kare ile gösterilir. Tüm yöntemler bir sonraki bölümde ayrıntılı anlatılıyor.

    İpucuTuruncu kareyi sürükleyerek taşıyabilir, köşesindeki beyaz tutamaçla büyütüp küçültebilirsiniz.
  5. 5

    Alan boyutunu seçin ve isim verin

    100, 250, 500 veya 1000 metrelik hazır boyutlardan birini seçin ya da 50–2000 m arasında özel bir kenar uzunluğu girin. İsterseniz analize “Tarla — kuzey parsel” gibi bir ad verin; panelde bu adla listelenir.

    İpucuTek bir höyük veya yapı için 250 m, bir ören yeri için 500 m, geniş bir vadi için 1000 m iyi bir başlangıçtır.
  6. 6

    “Analizi başlat”a basın ve bekleyin

    Analiz sıraya alınır ve genellikle birkaç dakikada tamamlanır. Sayfayı kapatsanız bile işlem sürer; bittiğinde panelde “Tamamlandı” etiketiyle görünür. Başarısız olursa krediniz otomatik iade edilir.

03

Konum ve koordinat

DeepGPR konumu beş farklı yolla alır. Hangisi size kolaysa onu kullanın; hepsi aynı sonucu verir.

Yer adıyla arama

Haritanın üstündeki arama kutusuna en az 3 harf yazın: köy, ilçe, ören yeri ya da dağ adı. Açılan listeden doğru yeri seçince harita oraya uçar ve nokta işaretlenir.

ÖrnekGöreme · Sagalassos · Hasankeyf

Koordinat yapıştırma

Elinizdeki koordinatı arama kutusuna ya da Enlem kutusuna yapıştırın. Kutu bir koordinat olduğunu anlar ve “Koordinata git” seçeneği çıkar. Enlem ve boylamı birlikte yapıştırırsanız ikisi de otomatik dolar.

Örnek37.243061, 32.594164

Haritaya tıklama

Haritada istediğiniz noktaya tıklayın ya da dokunun. Uydu görüntüsüne yakınlaşarak tarla sınırlarını, yolları ve tümsekleri görüp tam yeri seçebilirsiniz.

Konumumu kullan

Sahadaysanız bu düğme telefonunuzun GPS'inden bulunduğunuz noktayı alır. Tarayıcı konum izni isterse “İzin ver”i seçin.

Alanı fareyle çizme

“Alanı fareyle çiz” düğmesine basın, haritada basılı tutup sürükleyerek taranacak kareyi çizin. Merkez ve boyut çizdiğiniz kareye göre otomatik ayarlanır.

/tr/panel/new
Yeni analiz ekranı: Google Earth'ten kopyalanan koordinat arama kutusuna yapıştırıldı ve 250 m'lik alan seçildi.
  1. 1Arama kutusu: yer adı yazın ya da koordinat yapıştırın.
  2. 2“Koordinata git” önerisi: yapıştırdığınız koordinat ondalık biçime çevrilmiş olarak görünür; tıklayınca harita oraya gider.
  3. 3Enlem ve boylam kutuları kendiliğinden dolar; isterseniz elle düzeltin.
  4. 4“Konumumu kullan”: sahadaysanız telefonunuzun GPS konumunu alır.
  5. 5Alan boyutu: hazır boyutlardan birini seçin ya da özel boyut girin.
  6. 6“Alanı fareyle çiz”: taranacak kareyi haritada kendiniz çizin.
  7. 7Turuncu kare taranacak alandır; sürükleyerek taşıyın, köşedeki tutamaçla boyutunu değiştirin.

Kabul edilen koordinat biçimleri

Koordinatı nereden kopyaladığınız önemli değil; aşağıdaki biçimlerin hepsi tanınır. Enlem (kuzey–güney) önce, boylam (doğu–batı) sonra yazılır.

Ondalık dereceGoogle Maps ve çoğu GPS cihazının biçimi. En güvenilir yöntem.
Virgüllü ondalıkTürkçe klavyede virgülle yazılan sayılar da doğru okunur.
Derece-dakika-saniyeGoogle Earth biçimi. Kopyalayıp olduğu gibi yapıştırın.
Türkçe yön harfleriK = Kuzey, G = Güney, D = Doğu, B = Batı.
Derece ve ondalık dakikaBazı el GPS'leri ve deniz haritaları bu biçimi kullanır.
Boşlukla ayrılmışSembol yazmak zorsa derece, dakika ve saniyeyi boşlukla ayırın.

Google Earth'ten koordinat almak

  1. 1Google Earth'te ilgilendiğiniz yere bir yer işareti (sarı raptiye) koyun.
  2. 2Yer işaretinin özellikler penceresinde Enlem ve Boylam satırlarını görün.
  3. 3Enlem ve boylamı tek seferde seçip kopyalayın.
  4. 4DeepGPR'de Enlem kutusuna yapıştırın; boylam kendiliğinden dolar.

Google Maps'ten koordinat almak

  1. 1Haritada yere sağ tıklayın (telefonda parmağınızla basılı tutun).
  2. 2Açılan menünün en üstündeki sayılara tıklayın; koordinat kopyalanır.
  3. 3DeepGPR'nin arama kutusuna yapıştırın ve “Koordinata git”i seçin.
DikkatDoğru yeri seçtiğinizden emin olun. Yapıştırdıktan sonra haritada turuncu karenin gerçekten hedef alanın üstünde olduğuna bakın. Enlem ile boylamı yer değiştirmek en sık yapılan hatadır: Türkiye için enlem 36–42, boylam 26–45 arasındadır.

Alan boyutu nasıl seçilir?

Alan küçüldükçe görüntü daha ayrıntılı olur; büyüdükçe çevredeki bağlam görünür. Kredi maliyeti boyuttan bağımsızdır.

1000 m
500 m
250 m
100 m
KenarAlanNe için uygun?
100 m1 haTek bir yapı, mezar ya da sondaj noktası; en keskin uydu görüntüsü.
250 m6,25 haBir höyük, küçük yerleşim ya da tarla; çoğu çalışma için önerilen boyut.
500 m25 haBir ören yeri, nekropol ya da köy çevresi.
1000 m100 haVadi, ova parçası ya da yüzey araştırması için genel tarama.
Dikkat200 m'den küçük alanlarda uydu bitki izleri hesaplanmaz, çünkü Sentinel-2 pikselleri 10 m'dir. Yükseklik verisi 30 m çözünürlüklü olduğundan çok küçük yapıların şekli ayırt edilemez; toprak, radar ve jeoloji sonuçları her boyutta geçerlidir.

04

Sonuç ekranı

Analiz bittiğinde üstte sekmeler, solda harita, sağda özet açılır. Her sekme aynı alanın farklı bir yönünü gösterir. Yeni başlayanlar için önerilen sıra: Genel bakış → Yapı krokisi → 3D model → Zaman.

/tr/analysis
Genel bakış sekmesi (Savatra örneği): potansiyel puanı, öncelikli noktalar ve yapılacaklar tek ekranda.
  1. 1Sekmeler: sonuçların farklı yönleri arasında geçiş yapın.
  2. 2Arkeolojik potansiyel puanı ve bu sonucun nedenleri.
  3. 3Önce nereye bakılmalı: öncelik sırasına göre noktalar ve koordinatları.
  4. 4“Yol tarifi”: telefonunuzun harita uygulamasıyla noktaya gidin.
  5. 5Ne yapmalı: sahada atılacak adımlar.
  6. 6Rapor: sonucu PDF ya da Google Earth (KML) olarak indirin.
01

Genel bakış

Ne gösterir?

Alanın arkeolojik potansiyel puanı (0–100), bunun nedenleri, uydu görüntüsünde bulunan yapılar, olası gömülü hedefler ve sahada ne yapmanız gerektiği.

Ne zaman bakılır?

Her zaman ilk bakılacak yer. Tek ekranda “burada bir şey var mı, nereye bakmalıyım?” sorusunu yanıtlar.

02

Yapı krokisi

Ne gösterir?

Bulunan izlerin ölçekli, kuzey oklu teknik krokisi; her hedef için kesit çizimi, önerilen cihaz ve tarama hattı.

Ne zaman bakılır?

Sahaya gitmeden önce. Krokiyi yazdırıp ekibe verebilir, hedef koordinatını kopyalayabilirsiniz.

03

3D model

Ne gösterir?

Arazinin döndürülebilir 3D modeli: kil görünümü, eğik güneş ışığı, eş yükselti çizgileri, iki nokta arası profil ve ölçüm.

Ne zaman bakılır?

Höyük, set, teras ve hendek gibi kabartıları anlamak için. Güneşi alçaltınca soluk izler belirginleşir.

04

Manyetik

Ne gösterir?

Manyetik alan değerleri, bölgesel anomali ve sahada bir manyetometrenin hangi yapıyı hangi derinliğe kadar göreceğini gösteren simülatör.

Ne zaman bakılır?

Manyetometre ya da gradiometre ile etüt planlarken; fırın, ocak, tuğla yapı ve hendek aranıyorsa.

05

Toprak & radar

Ne gösterir?

Toprak dokusu, nem, katman kesiti ve GPR'ın bu toprakta kaç metreye inebileceği; hangi anten frekansının uygun olduğu.

Ne zaman bakılır?

GPR (yer radarı) kiralamadan veya sahaya götürmeden önce. Killi ve ıslak toprakta GPR sığ kalır.

06

Yüzey

Ne gösterir?

Mikro-rölyef haritası, bitki ve nem indeksleri (NDVI/NDMI), tümsek, çukur ve bitki izleri.

Ne zaman bakılır?

Yüzeyde gözle zor seçilen kabartıları ve ekin izlerini görmek için.

07

Zaman

Ne gösterir?

Aynı alanın yıllar içinde çekilmiş uydu görüntüleri, çok yıllık bitki izi ve zaman içindeki değişimin yorumu.

Ne zaman bakılır?

Bir izin kalıcı mı, yoksa tek seferlik (sürüm, gölge, nem) mi olduğunu anlamak; kaçak kazı ve tahribatı takip etmek için.

08

Saha verisi

Ne gösterir?

Sahada cihazınızla aldığınız GPR, manyetometre, dron veya GPS verilerinin aynı haritaya bindirilmiş hâli.

Ne zaman bakılır?

Sahaya gidip ölçüm yaptıktan sonra; uzaktan sonuçla saha ölçümünü karşılaştırmak için.

09

Jeoloji

Ne gösterir?

Alanın kaya türü, yaşı, depremsellik ve yerel jeolojik ortamın kısa özeti.

Ne zaman bakılır?

Ana kayanın derinliğini ve doğal oluşumların (karst, obruk) yapı izi sanılma riskini değerlendirmek için.

10

Kaynaklar

Ne gösterir?

Kullanılan her veri setinin adı, çözünürlüğü, tarihi ve lisansı.

Ne zaman bakılır?

Raporunuzda kaynak göstermeniz gerektiğinde ya da bir sonucun hangi veriden geldiğini merak ettiğinizde.

Sekmelerden gerçek ekranlar

/tr/analysis#model3d
3D model: uydu görüntüsü araziye giydirilmiş, izler ve hedefler üzerinde. Sağdaki panelden yüzey katmanını ve güneşin açısını değiştirin.
/tr/analysis#magnetic
Manyetometre simülatörü: yapı türünü ve derinliğini seçin; sahadaki cihazın ölçeceği izi, sinyal gücünü ve görünürlüğünü anında görün.
/tr/analysis#history
Zaman sekmesi (Göbekli Tepe örneği): 2010 ve 2025 görüntülerini sürgüyle karşılaştırın; değişen yapılar ve kazı alanları bir bakışta görünür.
/tr/analysis#sketch
Yapı krokisi: ölçekli, kuzey oklu teknik çizim. Her iz numaralı, ölçülü ve türüne göre taranmış olarak listelenir.

05

Harita ve renkler

Harita üzerindeki her renk ve şekil bir anlam taşır. Bu bölüm, sonuç ekranındaki işaretleri ve puanları nasıl okuyacağınızı anlatır.

/tr/analysis
Genel bakıştaki tarama haritası (Savatra örneği). Mor kesikli çerçeveler uydu görüntüsünde tespit edilen yapılar, numaralı renkli etiketler olası gömülü hedeflerdir.
  1. 1Özet ve filtreler: Hepsi / Yüzey / Yer altı / Elenen.
  2. 2Tespit çerçevesi: sırası ve yapı türü (ör. T1 · Antik tiyatro).
  3. 3Olası gömülü hedef: rengi türünü, yanındaki yazı güven düzeyini gösterir.
  4. 4Harita araçları: etiketler, izler, rölyef ve eğik ışık katmanları.

Arkeolojik potansiyel puanı

Genel bakışın en üstündeki kart, alanın ne kadar umut verici olduğunu 0–100 arası tek bir puanla özetler. Puan; alanın bilinen bir ören yerinin içinde ya da yakınında olmasından, uydu görüntüsünde görülen yapılardan, gömülü hedeflerden, yıllar boyu tekrar eden izlerden ve saha ölçümlerinden oluşur. Kartta puanın nedenleri madde madde yazar.

Düşük

0–14

Orta

15–34

Yüksek

35–59

Çok yüksek

60–100

Yüzey izleri

  • Tümsek / yükselti. Çevresinden yüksek kalan kabartı. Höyük, tümülüs, yıkıntı yığını ya da set olabilir.
  • Çukur / çöküntü. Çevresinden alçak çukurluk. Hendek, sarnıç, çökmüş oda, kaçak kazı çukuru ya da doğal obruk olabilir.
  • Yoğun bitki izi. Bitkinin daha gür olduğu şerit. Altta nem tutan dolgu, hendek veya çukur olabileceğini düşündürür.
  • Zayıf bitki izi. Bitkinin zayıf kaldığı şerit. Altta kökü engelleyen duvar, taş döşeme ya da yol olabilir.

Olası gömülü hedefler

Uzaktan verilerin birlikte değerlendirilmesiyle üretilen hedefler, türlerine göre renklendirilir:

  • Yapı kalıntısı
  • Mezar / çukur
  • Boşluk / yeraltı mekânı
  • Hendek / yol
  • Metal
  • Saha ölçümü
Tespit işaretleri. Mor çerçeveler uydu görüntüsünde tespit edilen yapılardır. Çerçeveye tıklayınca yapının türü, güven düzeyi ve kısa açıklaması açılır. “Doğrulandı” etiketi, yakından incelemede tekrar onaylandığını gösterir.

Güven düzeyleri

  • Yüksek. Birden fazla bağımsız veri aynı noktayı gösteriyor. Sahada ilk bakılacak yer.
  • Orta. Belirgin bir iz var ama tek bir veriye dayanıyor. Saha doğrulaması gerekli.
  • Düşük. Zayıf ya da doğal kökenli olabilecek iz. Liste dışında bırakılmadı, ama öncelik değil.

Harita katmanları

HepsiYüzeyYer altı

Harita üstündeki “Hepsi / Yüzey / Yer altı” düğmeleri işaretleri süzer: “Yüzey” uydu görüntüsünde açıkça görülen yapıları ve kayıtlı ören yerlerini, “Yer altı” yüzeyde görünmeyen ama gömülü bir yapıya işaret edebilecek izleri gösterir. Modern (yol, tarla, bina) ya da doğal (sel yatağı, kaya) çıkan izler soluk gösterilir ve “Elenen izler” altında toplanır.

06

Görüntü yorumu

DeepGPR'deki görüntü yorumu, uydu görüntüsünü yüksek çözünürlüklü parçalara bölüp her birini bir arkeolog gözüyle inceler. Üç özellik vardır:

01ücretsiz

Görüntü yorumu

Genel bakış sekmesindeki “Yorum üret” düğmesiyle çalışır. Duvar ve temel izleri, tiyatro, höyük, yol, teras, kaçak kazı çukuru gibi yapıları işaretler; her izin yüzeyde bir yapı mı, olası gömülü bir iz mi, yoksa modern ya da doğal mı olduğunu yazar.

021 kredi

Yakından inceleme

İşaretlenen her yapıyı en keskin yakın çekimle tek tek doğrular ya da eler; sonra alanın tamamını bölüm bölüm, kontrastı güçlendirilmiş görüntülerle yeniden tarar ve ilk bakışta kaçan yapıları ekler.

031 kredi

Yıllar içinde yorum

Zaman sekmesinde, farklı yıllarda çekilmiş uydu görüntülerini karşılaştırır: ekin ve toprak izlerini, kaybolan yapıları, yeni kaçak kazıları ve tahribatı işaretler.

Görüntü yorumunun sınırları

  • Yalnızca yüzeyde görüneni yorumlar; yer altını göremez.
  • Bulutlu, karlı veya düşük çözünürlüklü görüntüde başarısı düşer; görüntü kalitesi kartta yazar.
  • Hata yapabilir. Her yorum bir ipucudur, kanıt değildir; saha doğrulaması gerekir.

07

Saha verisi ve cihaz

Uzaktan analiz sahayı yönlendirir; saha ölçümü ise kesin sonucu verir. DeepGPR, sahada aldığınız ölçümleri de aynı ekranda yorumlar.

Saha verisi sekmesi

Analiz içindeki “Saha verisi” sekmesinden GPR kaydı, GPR ızgarası, manyetometre ölçüm tablosu, dron yükseklik verisi veya GPS noktaları yükleyin. Veriler uydu sonuçlarının üzerine aynı haritada bindirilir ve rapora eklenir. Yükleme ücreti: 1 kredi; işlenemeyen dosyada harcanan kredi iade edilir.

Cihaz çıktısı analizi

Panelin “Cihaz” sekmesinde koordinat gerekmeden GPR, 3D yer tarama, manyetometre veya dedektör ekran görüntünüzü ya da cihazın dışa aktardığı CSV/XYZ ölçüm tablosunu yükleyin. Görüntüdeki hiperbol, boşluk, katman ve metal izleri işaretlenir; ardından sorularınız yanıtlanır (her soru: ücretsiz).

Saha planı

Yapı krokisi sekmesi her hedef için tarama alanını, hat aralığını, hat yönünü ve önerilen cihazı verir. “Yol tarifi” bağlantısı hedef noktaya telefonunuzun harita uygulamasıyla gitmenizi sağlar.

08

Rapor ve paylaşım

Sonuçlarınızı ekibinizle, danışmanınızla veya müze uzmanıyla paylaşmanın dört yolu var:

PDF rapor

Analiz sayfasındaki “PDF rapor” düğmesi; özet, potansiyel puanı, harita, yapı krokisi, 3D görünüm, katmanlar ve kaynakları içeren yazdırılabilir bir rapor hazırlar. Tarayıcının yazdır penceresinde “PDF olarak kaydet”i seçin.

Cihaz analizi raporu

Tamamlanan her cihaz analizinin sayfasında da “PDF rapor” düğmesi bulunur. Rapor; tanınan çıktıyı, genel yorumu, işaretli görselleri, bulgu listesini, dikkat edilmesi gerekenleri, saha önerilerini ve sorduğunuz soruların yanıtlarını A4 sayfada toplar.

Google Earth (KML)

Bulunan hedefler ve analiz alanı KML dosyası olarak indirilir; Google Earth'te veya saha GPS'inizde açabilirsiniz.

Görsel ve koordinat

3D model sekmesindeki “PNG indir” ile yüksek çözünürlüklü görsel alabilir, her hedefin koordinatını tek dokunuşla kopyalayabilirsiniz.

09

Terimler sözlüğü

Sonuç ekranlarında karşılaşacağınız terimlerin sade açıklamaları. Aramak için yazmaya başlayın.

Ana kayaJeofizik
Toprak ve ayrışmış katmanların altındaki sağlam kaya. Gömülü yapılar genellikle bunun üstündeki katmanlardadır.
Analiz alanıKonum
Seçtiğiniz noktayı merkez alan ve tüm veri kaynaklarında taranan kare alan.
AnomaliJeofizik
Bir ölçümün çevresindeki normal değerden belirgin şekilde sapması. Her anomali yapı değildir; kaya, boru veya modern metal de olabilir.
Anten frekansı (MHz)Jeofizik
GPR'ın çalışma frekansı. Yüksek frekans (500 MHz) sığ ama ayrıntılı, düşük frekans (100–250 MHz) derin ama kaba görür.
BoylamKonum
Bir noktanın Greenwich'e göre doğu–batı konumu. Türkiye'de 26° ile 45° arasındadır.
ÇözünürlükVeri
Görüntüdeki bir pikselin yerde kapladığı boyut. 0,5 m çözünürlükte bir araba yaklaşık 8 piksel uzunluğundadır.
Dielektrik sabitiJeofizik
Toprağın radar dalgasını ne kadar yavaşlattığını gösteren değer. Nem arttıkça yükselir, GPR derinliği azalır.
DMS (derece-dakika-saniye)Konum
Koordinatın 37°14'35" gibi üç parçayla yazılması. 1 derece = 60 dakika, 1 dakika = 60 saniye.
Düşey abartmaYüzey
3D modelde yüksekliğin yatay mesafeye göre büyütülmesi. ×3, yüksekliklerin üç kat abartıldığı anlamına gelir.
Eğik ışıkYüzey
Güneşin ufka yakın açıdan gelmesi. Uzun gölgeler en küçük kabartıyı bile belirginleştirir; arkeolojide klasik bir yöntemdir.
EğimYüzey
Arazinin ne kadar dik olduğu. Ani eğim değişimleri teras, duvar ya da set sınırlarını gösterebilir.
Ekin iziArkeoloji
Gömülü yapı nedeniyle ekinin daha gür ya da daha cılız büyüdüğü şerit. Havadan bakınca yapının planı belirir.
EMAG2Veri
Küresel manyetik anomali haritası. Bölgesel jeolojiyi gösterir; tek tek yapıları göremez, sahada manyetometre gerekir.
EnlemKonum
Bir noktanın Ekvator'a göre kuzey–güney konumu. Türkiye'de 36° ile 42° arasındadır.
Eş yükselti çizgisiYüzey
Aynı yükseklikteki noktaları birleştiren çizgi. Sık çizgi dik yamacı, kapalı halkalar tepe veya çukuru gösterir.
Esri WaybackVeri
Aynı yerin farklı yıllarda çekilmiş yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin arşivi. Zaman sekmesi bunu kullanır.
GPR (yer radarı)Jeofizik
Yere radyo dalgası gönderip yansımaları kaydeden cihaz. Duvar, boşluk, mezar odası ve katmanları kesit olarak gösterir.
GradiometreJeofizik
Üst üste iki sensörlü manyetometre. Aradaki farkı ölçtüğü için derin jeolojiyi bastırır, sığ arkeolojik izleri öne çıkarır.
Güven düzeyiVeri
Bir tespitin ne kadar sağlam olduğunun ölçüsü: yüksek, orta veya düşük. Kanıt değil, öncelik sırasıdır.
Hektar (ha)Konum
10.000 m²'lik alan birimi; 100 × 100 m'lik bir kare.
HiperbolJeofizik
GPR kesitinde ters U şeklindeki yansıma. Boru, taş, duvar köşesi gibi tek noktalı bir hedefin işaretidir.
HöyükArkeoloji
Aynı yerde binlerce yıl üst üste kurulan yerleşimlerin oluşturduğu yapay tepe.
IGRFJeofizik
Dünya manyetik alanının uluslararası referans modeli. Ölçümden çıkarıldığında geriye yerel anomali kalır.
Kaçak kazıArkeoloji
İzinsiz yapılan kazı. Uyduda genellikle düzensiz dağılmış taze çukurlar olarak görünür; tespit edilirse yetkililere bildirilmelidir.
KMLVeri
Google Earth ve GPS cihazlarının okuduğu konum dosyası biçimi.
Manyetik alanJeofizik
Dünya'nın çevresinde oluşan doğal mıknatıs alanı. Yanmış toprak, tuğla ve demir bu alanı yerel olarak bozar.
ManyetometreJeofizik
Manyetik alanı ölçen cihaz. Fırın, ocak, tuğla duvar, hendek ve çukur dolgularını bulmada çok etkilidir.
Mikro-rölyef (LRM)Yüzey
Genel eğim çıkarıldıktan sonra kalan küçük yükselti farkları. Silinmiş höyük, set ve hendekleri görünür kılar.
NDMIYüzey
Bitki ve topraktaki nemi gösteren indeks. Nem farkları gömülü yapıların sınırlarını ele verebilir.
NDVIYüzey
Uydu görüntüsünden hesaplanan bitki sağlığı indeksi. Gömülü duvar üstünde düşük, gömülü hendek üstünde yüksek çıkar.
NekropolArkeoloji
Antik mezarlık alanı.
nT (nanotesla)Jeofizik
Manyetik alan şiddeti birimi. Dünya'nın alanı yaklaşık 45.000–50.000 nT'dir; bir fırın birkaç on nT'lik fark yaratır.
Nüfuz derinliğiJeofizik
GPR sinyalinin toprakta ulaşabildiği en büyük derinlik. Kuru kumda birkaç metre, ıslak kilde yarım metreye kadar düşer.
Ondalık dereceKonum
Koordinatın tek bir sayıyla yazılması (37.243061). Virgülden sonraki 5 hane yaklaşık 1 m hassasiyet verir.
Ören yeriArkeoloji
Kalıntıları bulunan eski yerleşim ya da yapı alanı.
ProfilYüzey
İki nokta arasındaki arazinin yandan kesit görünümü; uzunluk, yükselti farkı ve eğimi verir.
RezistiviteJeofizik
Toprağın elektriğe karşı direnci. Taş duvar yüksek, nemli dolgu düşük direnç verir.
Sentinel-2Veri
Avrupa Uzay Ajansı'nın 10 m çözünürlüklü, birkaç günde bir aynı yeri çeken ücretsiz uydusu. Bitki indeksleri buradan gelir.
Sit alanıArkeoloji
Kültür varlığı olarak tescil edilip korunan alan. Bu alanlarda her türlü kazı ve yapılaşma izne bağlıdır.
Toprak iziArkeoloji
Sürülmüş tarlada gömülü yapıdan gelen taş, kül veya tuğla nedeniyle oluşan renk farkı.
TümülüsArkeoloji
Bir mezar odasının üstüne toprak ve taş yığılarak yapılmış anıtsal mezar tepesi.
Yükseklik modeli (DEM)Yüzey
Arazinin her noktasının deniz seviyesinden yüksekliğini veren sayısal harita. 3D model bundan üretilir.

10

Sık sorulanlar

Yüzey izleri ve yükseklik ölçülmüş veriden gelir ve güvenilirdir. Gömülü hedefler ise birden fazla verinin birlikte yorumlanmasıyla tahmin edilir; bu yüzden güven düzeyiyle birlikte verilir. Kesin sonuç için sahada GPR veya manyetometre ile doğrulama yapılmalıdır.

Yasal hatırlatmaDeepGPR bilimsel ön etüt ve kültür mirasının korunması için tasarlanmıştır. Türkiye'de kültür varlıklarının izinsiz aranması ve kazılması 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na göre suçtur. Bulduğunuz izleri yetkili kurumlara bildirin; sahada yalnızca izinli ve yasal çalışmalar yapın.

Hazırsınız

İlk analizinizi başlatın; sonuç ekranında takıldığınız her an bu rehbere dönebilirsiniz.

Analize başla